बैंकिङ क्षेत्रमा ब्याज आम्दानीको असमान खेल, केहीले फड्को मारे, केही पछि परे

काठमाडौँ । चालु आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को दोस्रो त्रैमास सकिँदासम्म आइपुग्दा नेपाली वाणिज्य बैंकहरूको खुद ब्याज आम्दानीमा समग्र रूपमा सामान्य सुधार देखिएको छ। तर यो सुधार सबै बैंकमा समान छैन—केहीले उल्लेखनीय फड्को मारेका छन् भने केही बैंक अझै आम्दानी संकुचनको दबाबमा छन्।

पुष मसान्तसम्मको विवरण अनुसार हाल सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकले करिब ९६ अर्ब रुपैयाँ खुद ब्याज आम्दानी गरेका छन्। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिसँग तुलना गर्दा यो करिब चार प्रतिशतको वृद्धि हो। गत वर्ष यही समयमा बैंकहरूको यस्तो आम्दानी करिब ९२ अर्ब रुपैयाँमा सीमित थियो।

यद्यपि समग्र चित्र सकारात्मक देखिए पनि भित्री तथ्यांक हेर्दा बैंक–बैंकबीचको अन्तर प्रस्ट देखिन्छ। उपलब्ध तथ्यांक अनुसार १४ वटा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी बढेको छ भने ६ वटा बैंकको आम्दानी घटेको छ।

आम्दानीको आकारका हिसाबले नबिल बैंक अग्रस्थानमा देखिएको छ। बैंकले आठ अर्बभन्दा बढी खुद ब्याज आम्दानी गरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा हल्का सुधार हो। त्यस्तै, ग्लोबल आइएमई बैंक पनि उच्च आम्दानी गर्ने सूचीमा रहे पनि यसको खुद ब्याज आम्दानी भने अघिल्लो वर्षभन्दा केही घटेको छ।

वृद्धिको दरका हिसाबले भने राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र कुमारी बैंक सबैभन्दा अघि देखिएका छन्। राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको खुद ब्याज आम्दानी करिब ४० प्रतिशतले बढेको छ भने कुमारी बैंकले पनि दोहोरो अंकको वृद्धि हासिल गरेको छ। यसले सरकारी स्वामित्व र निजी क्षेत्रका केही बैंकहरूले पछिल्लो समय ब्याज व्यवस्थापनमा सुधार गरेको संकेत गर्छ।

अर्कोतर्फ, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक र हिमालयन बैंकजस्ता केही ठूला बैंकको खुद ब्याज आम्दानी भने घटेको देखिन्छ। यसले कर्जा विस्तार, ब्याजदरको दबाब र निक्षेप संरचनाले बैंकको आम्दानीमा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको देखाउँछ।

मध्यम स्तरका बैंकहरूमा लक्ष्मी सनराइज, प्रभु, एनएमबि र प्राइम बैंकले सामान्यदेखि मध्यम वृद्धि हासिल गरेका छन्। जबकि एभरेष्ट, कृषि विकास, नेपाल बैंक, एनआईसी एशिया, सिद्धार्थ, सानिमा, सिटिजन, माछापुच्छ्रे, नेपाल एसबिआई र स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंकको खुद ब्याज आम्दानी केही अर्ब रुपैयाँको दायरामा सीमित देखिन्छ।

समग्रमा हेर्दा, दोस्रो त्रैमाससम्म आइपुग्दा वाणिज्य बैंकिङ क्षेत्रमा खुद ब्याज आम्दानी सुधारको संकेत देखिए पनि यो सुधार समान रूपमा फैलिएको छैन। आगामी त्रैमासमा कर्जा माग, ब्याजदरको दिशा र आर्थिक गतिविधिले बैंकहरूको आम्दानीलाई कुन दिशामा लैजान्छ भन्ने कुरा चासोको विषय बनेको छ।