सहकारीले मुल सिद्धान्तभित्र रहेर काम गर्ने हो, तर केही संस्थाहरु बदमास देखिए « Devoted for Economic Devlopment, आर्थिक विकासको लागि समर्पित
३ मंसिर २०८३, बिहिबारThursday, November 19, 2026

विचार

सहकारीले मुल सिद्धान्तभित्र रहेर काम गर्ने हो, तर केही संस्थाहरु बदमास देखिए

यो समाचार सुन्नुहोस्अडियो तयार हुँदैछ, केही मिनेटपछि फेरि हेर्नुहोस्

सहकारीको पैसा कहाँ गयो ? भन्ने बहस आजको आवश्यक्ता हो । पछिल्लो समय सहकारीमा मात्र होइन सिंगो वित्तिय क्षेत्र नै संकटको अवस्थामा छ । केही संस्थाहरुको बदमासीका कारण सहकारीमा समस्या आएको छ । विश्वासको संकट देखिएको छ । वचत फिर्ता लिन आउनेक्रम बढेको छ ।

विशेषगरी शहरी क्षेत्रमा यसको प्रभाव छ तर ग्रमिण इलाकामा त्यति धेरै समस्या देखिदैन । यतिबेला उत्पादन, व्यवसाय, रोजगारी सबैतिर ठप्प छ । अब कुरा रहयो सहकारीको सवाल । सहकारीहरुले सदस्यमा लगानी गर्ने हो । सहकारीले मुल सिद्धान्तभित्र रहेर काम गर्ने हो । तर केही संस्थाहरु बदमास देखिए ।

तीन महिना अध्ययन गरेर हेर्दा हामीले धेरै कुरा पत्ता लगाएका छौं । शिव शिखरकै कुरा पनि आयो । विदेशमा लगानी गरेको कुरा छ ।

विभिन्न कम्पनीहरुमा लगानी गरेको कुरा आएको छ । वास्तवमा सहकारीको मुल्य सिद्धान्त भनेको सदस्यहरुको शेयर र सदस्यहरुकै बचत संकलन गर्ने हो । सदस्यहरुलाई नै लगानी गरेर आय आर्जन र उत्पादनमुलक काममा लगाउने हो । केही संस्थहरु मिलेर विशिष्टीकृत ढाँचामा रहेर उद्यम व्यवसायका क्षेत्रमा लगानी गर्न सक्ने अवस्था छ ।

यद्यपी, यतिबेला सबैतिर वित्तिय संकट छ । अर्थतन्त्रको संकट विश्वव्यापी रुपमै छ । केही दिन अघि प्रधानमन्त्रीसहितको बैठकमा केही सकरात्मक सुचाङ्गहरु देखिएको तथ्य बाहिर आएको छ । तर त्यो व्यवहारमा देखिएको छैन । सदस्यहरुमा लगानी गरेको पैसा पनि फिर्ता गर्न सकेको अवस्था छैन ।

सदस्यहरुको व्यवसाय, उद्योग घन्दा ठप्प भएकाले लगानी फिर्ता हुन सकेको छैन । अहिले असल ऋणिहरुले बचत फिर्ता गर्न सकेका छैनन् । अर्कोतिर दिनप्रतिदिन अर्थतन्त्रमा देखिएको संकटले गर्दा तरलताको पैसा फिर्ता हुन सकेको छैन । कसैले बैंकमा लगेर थन्काए होलान वा घरमा लगेर थन्काए होलान ।

सिंगो वित्तिय क्षेत्रबाटै ठूलो परिणाममा नोट गायब भएको हो कि भन्ने चर्चा पनि छ । बैंकमा पनि विश्वास नभएका कारण घरमा लगेर थन्काएको हो कि भन्ने पनि अनुमान छ । सरसरी हेर्दा सहकारी क्षेत्रमा पनि विश्वव्यापी संकट र केही बदमास सहकारी संस्थाका कारण विश्वासको संकट देखिएको हुनसक्छ । त्यस कारण शहरी क्षेत्रमा तरलताको समस्या छ तर ५० भन्दा बढी जिल्लामा ठूलो समस्या देखिएको छैन । तरलताको समस्या देखिदैन ।

केही क्षेत्रीय संस्थाहरुमा समस्या देखिए पनि ग्रामिण इलाकामा सहकारी क्षेत्रमा बाहिर हल्ला आएजस्तो समस्या छैन । तर त्यहाँ पनि लगानी गरेको पैसा उठेको छैन र अरु ऋण परिचालन गर्न सकेको छैन । यसलाई सिंगो अर्थतन्त्रमा देखिएको संकटका रुपमा बुझनुपर्छ । देखिरहेका छौं धेरै युवाहरु रोजगारी र अध्ययनका लागि विदेश गइरहेका छन् । विदेशमा ठूलो परिणाममा पुँजी पलायन भइरहेको छ । सहकारी वा बैंक वित्तबाट पुँजी पलायन भएको देखिन्छ ।

हामीले गएको भदौ २६ गते बुझाएको प्रतिवेदनमा पनि यि समस्याहरु सम्बोधन गरेका छौं । तत्काल गर्नुपर्ने १३ बुँदा, अल्पकालमा गर्नुपर्ने १३ बुँदा र दिर्घकालमा गर्नुपर्नेसहित ३३ बुँदामा मुद्दाहरु प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेर प्रधानमन्त्रीलाई बुझाइसकेका छौं । त्यसका केही कामहरु बल्ल शुरु भएको छ ।

विशिष्टिकृत किसिमको नियामक निकाय बनाउने कुरा र बचत तथा कर्जा सूचना कोष स्थापना गर्ने कामको प्रक्रिया अघि बढेको छ । नगरपालिका क्षेत्रमा बचत तथा ऋण सहकारी संस्था दर्ता रोक्ने हाम्रो प्रयासको सम्बोधन भएको छ । सहकारी विभागले स्वेतपत्र जारी गरेर आफ्नो सम्पत्ती दायित्व यकिन गरेर सदस्यहरुको विश्वास जित्ने काम प्रारम्भ भएको छ ।

वास्तवमा यतिबेला सहकारी क्षेत्रमा देखिएको तरलताको संकट र केही संस्थाहरुको बदमासीका कारण विश्वासको संकट देखिएको स्वीकार्न सकिन्छ । यसका लागि राज्यले धेरै काम गर्नुपर्ने देखिन्छ । हामीले पनि सहकारीहरुको विश्वास जित्ने सवालमा काम गरिरहेका छौं । यि सबै काम गर्न सकियो भने तीन खम्बे अर्थनीतिका रुपमा रहेको सहकारी फेरि लयमा फर्किन सक्छ । यहाँ केही प्रश्नहरु पनि आएका छैनन । साँच्चै समस्या भएका समस्याग्रस्त सहकारीहरु संस्थाहरुको घोषणा भइसकेको छ । तर यतिबेला एकै पटक बचत फिर्ता लिन आउँदा समस्या देखिएको छ ।

बहुउद्देश्यहरुको फरक खाले समस्या छ । हामीले भन्ने भनेको नियमित साधारण सभा गर भनेर निर्देशन दिने हो तर स्टे अर्डर ल्याएर काम गर्ने गरेका छन् ।

कानूनी प्रक्रिया एकदमै झन्झटिलो भएकाले समस्याहरु आएका हुन । यसका लागि नियमक निकायले नै काम गर्ने हो । यद्यपी, हामी सदस्यहरु, संचालकहरु, कर्मचारीहरु जिम्मेवार बन्नुपर्छ । विशेषगरी नियमक निकाय बढी जिम्मेबार बन्नुपर्छ ।

(हिमशिला मिडिया प्रालिले २०८० मंसिर १५ गते शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजना गरेको ‘सहकारीको पैसा कहाँ गयो ?’ विषयक एक दिने सम्मेलनमा राष्ट्रिय सहकारी महासंघका अध्यक्षले राखेको धारणा )

प्रकाशित : २२ मंसिर २०८०, शुक्रबार १६:०२ 8 December, 2023 4:02 pm

प्रतिक्रिया

तपाईंको प्रतिक्रिया लेख्नुहोस्

तपाईंको इमेल प्रकाशित हुने छैन। प्रतिक्रिया स्वीकृत भएपछि देखिनेछ।