चुनावी मैदानमा ‘बिजनेस ब्रेन’: संसद् छिर्ने दौडमा व्यवसायी

काठमाडाैँ । प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा यसपटकको चुनावी परिदृश्यमा एउटा उल्लेखनीय प्रवृत्ति देखिएको छ—उद्योगी तथा व्यवसायीहरूको प्रत्यक्ष सहभागिता। विगतका निर्वाचनहरूमा समानुपातिक सूचीमार्फत संसद् प्रवेश गर्ने प्रवृत्ति बलियो रहे पनि अहिले धेरै व्यवसायी प्रत्यक्ष जनमत सामना गर्न चुनावी मैदानमा उत्रिएका छन्।

समानुपातिकबाट प्रत्यक्षतर्फको मोड

पहिले राजनीतिक दलहरूले आर्थिक स्रोत, व्यवस्थापन क्षमता र प्रभावका कारण व्यवसायीहरूलाई समानुपातिक सूचीमा प्राथमिकता दिने गर्थे। तर समानुपातिक प्रणालीमार्फत “पैसावालको पहुँच” बढेको भन्ने आलोचना चुलिँदै गएपछि व्यवसायीहरू स्वयं पनि प्रत्यक्ष निर्वाचनमार्फत जनताको मत परीक्षणमा जान इच्छुक देखिएका छन्। यसले उनीहरूको राजनीतिक वैधता स्थापित गर्ने प्रयाससमेत झल्काउँछ।

कांग्रेसमा व्यवसायीको बलियो उपस्थिति

नेपाली कांग्रेसले विभिन्न जिल्लाबाट उद्योग, बैंकिङ, पर्यटन, मेडिकल र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रसँग जोडिएका व्यक्तित्वलाई उम्मेदवार बनाएको छ। पश्चिम नवलपरासी–१ बाट विनोद चौधरी पुनः चुनावी मैदानमा उत्रिँदा स्याङ्जा–१ मा भरतराज ढकाल, गोरखा–१ मा प्रेम खत्री, रुपन्देही–२ मा चुन्नप्रसाद शर्मा, मोरङ–३ मा डा. सुनील शर्मा लगायत व्यवसायिक पृष्ठभूमिका उम्मेदवार अघि सारिएका छन्।

त्यसैगरी पर्यटन, होटल, मेनपावर र सेवा क्षेत्रसँग सम्बन्धित अन्य व्यक्तिहरू पनि कांग्रेसको टिकटमा प्रतिस्पर्धामा छन्। यसले कांग्रेसले आर्थिक व्यवस्थापन अनुभव भएका व्यक्तिलाई संसद्मा लैजाने रणनीति अपनाएको संकेत गर्छ।

एमालेमा पनि उस्तै रणनीति

नेकपा एमालेले पनि उद्योग तथा लगानी क्षेत्रका प्रभावशाली अनुहारलाई अघि सारेको छ। कपिलवस्तु–३ मा वीरेन्द्रप्रसाद कनौडिया, बारा–४ मा कृष्णकुमार ‘किसान’ श्रेष्ठ, झापा–४ मा एलपी साँवा, नवलपुर–१ मा भगीरथ सापकोटा लगायत उम्मेदवार छन्।

ऊर्जा, पर्यटन, लघुवित्त लगानी र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा सक्रिय व्यक्तिहरूलाई उम्मेदवार बनाउनु एमालेको आर्थिक एजेन्डालाई राजनीतिक रूपमा बलियो बनाउने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।

नयाँ दलहरूमा पनि व्यवसायी आकर्षण

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, जनमत पार्टी, उज्यालो नेपाल लगायत दलहरूले पनि व्यवसायिक पृष्ठभूमिका उम्मेदवारलाई प्राथमिकता दिएका छन्। काठमाडौं, बारा, चितवन, रुपन्देही, दाङ, भक्तपुर जस्ता जिल्लामा यस्ता उम्मेदवार देखिनुले नयाँ दलहरू पनि व्यवस्थापन क्षमता र सार्वजनिक छवि भएका व्यक्तिलाई अघि सार्न इच्छुक रहेको देखाउँछ।

कुन दलबाट को को ?

नेपाली कांग्रेस

विनोद चौधरी (पश्चिम नवलपरासी क्षेत्र नम्बर १)

दीपक गिरी (दाङ क्षेत्र नम्बर ३)

कृष्ण रिजाल (धादिङ)

भरतराज ढकाल (स्याङ्जा क्षेत्र नम्बर १)

रमेश धमला (धादिङ)

प्रेम खत्री (गोरखा क्षेत्र नम्बर १)

चुन्नप्रसाद शर्मा (पौडेल) (रुपन्देही क्षेत्र नम्बर २)

डा. सुनील शर्मा (मोरङ क्षेत्र नम्बर ३)

अनिल रुङ्गटा (पर्सा क्षेत्र नम्बर १)

टेकबहादुर गुरुङ (मनाङ)

योगेश गौचन थकाली (मुस्ताङ)

प्रकाशसिंह कार्की (सोलुखुम्बु)

मोहन आचार्य (रसुवा)

भुवन श्रेष्ठ (गुल्मी क्षेत्र नम्बर २)

कर्णबहादुर बुढा (डोल्पा)

तिलक रानाभाट (कास्की क्षेत्र नम्बर १)

केशव पाण्डे (झापा क्षेत्र नम्बर १)

राजेन्द्र घिमिरे (झापा क्षेत्र नम्बर ३)

विजयबहादुर स्वाँर (कैलाली क्षेत्र नम्बर २)

नेकपा (एमाले)

कृष्णकुमार (किसान) श्रेष्ठ (बारा क्षेत्र नम्बर ४)

लालप्रसाद लिम्बु (एलपी साँवा) (झापा क्षेत्र नम्बर ४)

भगीरथ सापकोटा (नवलपुर क्षेत्र नम्बर १)

वीरेन्द्रप्रसाद कनौडिया (कपिलवस्तु क्षेत्र नम्बर ३)

मीनप्रसाद गुरुङ (स्याङ्जा क्षेत्र नम्बर १)

अमित लामा (काभ्रे क्षेत्र नम्बर १)

पोल्देन छोपाङ गुरुङ (मनाङ)

हिराबहादुर केसी (बागलुङ क्षेत्र नम्बर २)

भगवती चौधरी (सुनसरी क्षेत्र नम्बर ३)

रामचन्द्र उप्रेती (झापा क्षेत्र नम्बर १)

दिलिप अग्रवाल (मोरङ क्षेत्र नम्बर २)

मिलन गुरुङ (चक्रे मिलन) (गोरखा क्षेत्र नम्बर २)

मनोज अग्रवाल (मोरङ क्षेत्र नम्बर ५)

उमाशंकर अर्घरिया (धनुषा क्षेत्र नम्बर २)

पार्वत गुरुङ (दोलखा)

खिमबहादुर थापा (स्याङ्जा क्षेत्र नम्बर २)

उज्यालो नेपाल

कुशल गुरुङ (कास्की क्षेत्र नम्बर २)

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी

राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे (धादिङ क्षेत्र नम्बर १)

सुमन सायमी (काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ८)

धनबहादुर बुढा (डोल्पा)

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी

डीपी अर्याल (काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ९)

अरविन्द साह (बारा क्षेत्र नम्बर ३)

सुनिल केसी (काठमाडौं क्षेत्र नम्बर २)

लेखजंग थापा (रुपन्देही क्षेत्र नम्बर ३)

बिपिन आचार्य (दाङ क्षेत्र नम्बर २)

रुकेश रञ्जित (भक्तपुर क्षेत्र नम्बर १)

हरि ढकाल (चितवन क्षेत्र नम्बर १)

भरत प्रसाद पराजुली ( सिन्धुपालचोक क्षेत्र नम्बर १)

जनमत पार्टी

वीरेन्द्र महतो (सिरहा क्षेत्र नम्बर ४)