राष्ट्रिय सहकारी बैंक चुनावः एमालेभित्रकै दुई धार आमनेसामने, पौड्याल पक्षमा बहुदलीय समर्थन

काठमाडौं । राष्ट्रिय सहकारी बैंक लिमिटेडको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि जेठ ९ गते हुने निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा सहकारी वृत्तमा चुनावी माहोल तातेको छ । सात प्रदेशमध्ये ६ प्रदेशमा नेतृत्व सर्वसम्मत रूपमा टुंगिए पनि बागमती प्रदेशमा भने प्रतिस्पर्धा हुने निश्चित भएपछि निर्वाचनले विशेष महत्व पाएको छ ।

सामान्यतया सहकारी क्षेत्रका संस्थागत चुनावहरू सहमतिमै टुंग्याउने अभ्यास रहँदै आएको छ । तर यसपटक राष्ट्रिय सहकारी बैंकको बागमती प्रदेशमा सहमति जुट्न नसक्दा चुनाव प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामा पुगेको छ । यसले सहकारी आन्दोलनभित्रको आन्तरिक शक्ति सन्तुलन, राजनीतिक प्रभाव र नेतृत्व आकांक्षालाई सतहमा ल्याइदिएको छ ।

एमालेभित्रकै दुई धार आमनेसामने

बागमती प्रदेशको सञ्चालक पदका लागि सहकारी अभियन्ता रामशरण शर्मा घिमिरे र परितोष पौड्याल प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् । रोचक पक्ष के भने दुवै उम्मेदवार नेकपा (एमाले) निकट सहकारीकर्मीका रूपमा परिचित छन् । एउटै राजनीतिक धारमा रहेका दुई व्यक्तिबीचको प्रतिस्पर्धाले चुनावलाई थप चासोपूर्ण बनाएको छ ।

सहमतिको प्रयास अन्तिम समयसम्म भए पनि निर्वाचन उपसमितिले दिएको समयसीमाभित्र साझा उम्मेदवार तय हुन सकेन । त्यसपछि चुनावी मैदान खुला बनेको हो । सहकारीकर्मीहरूका अनुसार यो प्रतिस्पर्धा केवल व्यक्तिबीचको मात्रै नभई सहकारी क्षेत्रमा प्रभाव विस्तारको आन्तरिक शक्ति परीक्षणका रूपमा पनि हेरिएको छ ।

पौड्याल पक्षमा बहुदलीय समर्थन

विशेषगरी परितोष पौड्यालको पक्षमा विभिन्न राजनीतिक र सहकारी वृत्तबाट खुलेर समर्थन देखिएको छ । आइतबार काठमाडौंमा आयोजित साझा उम्मेदवार कार्यक्रमले त्यसलाई थप प्रस्ट बनायो । कार्यक्रममा एमाले सहकारी विभाग प्रमुख खगराज अधिकारी, एमाले नेता केशव बडाल, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का केन्द्रीय सदस्य लीलामणि पोखरेल, राष्ट्रिय सहकारी महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष रमेश पोखरेल लगायतको उपस्थिति थियो ।

यसले सहकारी क्षेत्रको चुनावमा राजनीतिक सम्बन्ध र समूहगत समीकरण कत्तिको प्रभावशाली रहन्छ भन्ने संकेतसमेत गरेको छ ।

दुवै उम्मेदवार सहकारी क्षेत्रमा परिचित

हाल राष्ट्रिय सहकारी महासंघका सञ्चालकसमेत रहेका पौड्यालले देवनगर बचत तथा ऋण सहकारीको प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् । अर्का उम्मेदवार घिमिरे भने बागमती प्रदेश सहकारी संघको तर्फबाट चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । दुवै जना लामो समयदेखि सहकारी अभियानमा सक्रिय अनुहार मानिन्छन् ।

अन्य प्रदेशबाट निर्विरोध चयन

राष्ट्रिय सहकारी बैंकको संरचनाअनुसार प्रत्येक प्रदेशबाट एक जना सञ्चालक निर्वाचित हुने व्यवस्था छ । यसअघि कोशी, मधेश, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट प्रतिनिधि निर्विरोध चयन भइसकेका छन् ।

कोशीबाट लक्ष्मीप्रसाद उप्रेती, मधेशबाट मन्दिरा आचार्य, गण्डकीबाट कमलादेवी गिरी, लुम्बिनीबाट विष्णु बराल, कर्णालीबाट कालिबहादुर महतारा र सुदूरपश्चिमबाट मनमोहन विष्ट निर्विरोध निर्वाचित भएका हुन् ।

त्यसैगरी लेखा सुपरिवेक्षण समितिको संयोजकमा तारा गुरुङ तथा सदस्यमा युवराज पोख्रेल र ममता कुमारी साह निर्विरोध चयन भएका छन् ।

अध्यक्ष चयनको ‘गेटवे’ बन्दै बागमती

बैंकको विनियमअनुसार सात प्रदेशबाट कम्तीमा दुई महिलासहित सात जना सञ्चालक निर्वाचित हुने व्यवस्था छ । साथै, एक जना सहकारी विज्ञ र एक जना बैंकिङ विज्ञ मनोनयन गर्ने प्रावधान पनि राखिएको छ ।

निर्वाचित सात सञ्चालकमध्येबाट अध्यक्ष चयन गरिने भएकाले बागमती प्रदेशको निर्वाचनलाई भावी नेतृत्वको ‘गेटवे’ का रूपमा पनि हेरिएको छ । यही कारण, अन्य प्रदेशमा सर्वसम्मत वातावरण बने पनि बागमतीमा भने चुनाव केवल प्रतिनिधि चयनको प्रक्रिया नभई शक्ति सन्तुलनको संकेत बन्न पुगेको छ ।बैंकिङ विज्ञ मनोनयन गर्ने प्रावधान पनि रहेको छ । निर्वाचित सात सञ्चालकमध्येबाट बैंकको अध्यक्ष चयन गरिने व्यवस्था छ ।