राष्ट्रिय सहकारी बैंक चुनावः एमालेभित्रकै दुई धार आमनेसामने, पौड्याल पक्षमा बहुदलीय समर्थन

काठमाडौं । राष्ट्रिय सहकारी बैंक लिमिटेडको नयाँ नेतृत्व चयनका लागि जेठ ९ गते हुने निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा सहकारी वृत्तमा चुनावी माहोल तातेको छ । सात प्रदेशमध्ये ६ प्रदेशमा नेतृत्व सर्वसम्मत रूपमा टुंगिए पनि बागमती प्रदेशमा भने प्रतिस्पर्धा हुने निश्चित भएपछि निर्वाचनले विशेष महत्व पाएको छ ।

सामान्यतया सहकारी क्षेत्रका संस्थागत चुनावहरू सहमतिमै टुंग्याउने अभ्यास रहँदै आएको छ । तर यसपटक राष्ट्रिय सहकारी बैंकको बागमती प्रदेशमा सहमति जुट्न नसक्दा चुनाव प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामा पुगेको छ । यसले सहकारी आन्दोलनभित्रको आन्तरिक शक्ति सन्तुलन, राजनीतिक प्रभाव र नेतृत्व आकांक्षालाई सतहमा ल्याइदिएको छ ।

एमालेभित्रकै दुई धार आमनेसामने

बागमती प्रदेशको सञ्चालक पदका लागि सहकारी अभियन्ता रामशरण शर्मा घिमिरे र परितोष पौड्याल प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन् । रोचक पक्ष के भने दुवै उम्मेदवार नेकपा (एमाले) निकट सहकारीकर्मीका रूपमा परिचित छन् । एउटै राजनीतिक धारमा रहेका दुई व्यक्तिबीचको प्रतिस्पर्धाले चुनावलाई थप चासोपूर्ण बनाएको छ ।

सहमतिको प्रयास अन्तिम समयसम्म भए पनि निर्वाचन उपसमितिले दिएको समयसीमाभित्र साझा उम्मेदवार तय हुन सकेन । त्यसपछि चुनावी मैदान खुला बनेको हो । सहकारीकर्मीहरूका अनुसार यो प्रतिस्पर्धा केवल व्यक्तिबीचको मात्रै नभई सहकारी क्षेत्रमा प्रभाव विस्तारको आन्तरिक शक्ति परीक्षणका रूपमा पनि हेरिएको छ ।

पौड्याल पक्षमा बहुदलीय समर्थन

विशेषगरी परितोष पौड्यालको पक्षमा विभिन्न राजनीतिक र सहकारी वृत्तबाट खुलेर समर्थन देखिएको छ । आइतबार काठमाडौंमा आयोजित साझा उम्मेदवार कार्यक्रमले त्यसलाई थप प्रस्ट बनायो । कार्यक्रममा एमाले सहकारी विभाग प्रमुख खगराज अधिकारी, एमाले नेता केशव बडाल, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का केन्द्रीय सदस्य लीलामणि पोखरेल, राष्ट्रिय सहकारी महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष रमेश पोखरेल तथा कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य संगिता सत्याललगायतको उपस्थिति थियो ।

यसले सहकारी क्षेत्रको चुनावमा राजनीतिक सम्बन्ध र समूहगत समीकरण कत्तिको प्रभावशाली रहन्छ भन्ने संकेतसमेत गरेको छ ।

दुवै उम्मेदवार सहकारी क्षेत्रमा परिचित

हाल राष्ट्रिय सहकारी महासंघका सञ्चालकसमेत रहेका पौड्यालले देवनगर बचत तथा ऋण सहकारीको प्रतिनिधित्व गरिरहेका छन् । अर्का उम्मेदवार घिमिरे भने बागमती प्रदेश सहकारी संघको तर्फबाट चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन् । दुवै जना लामो समयदेखि सहकारी अभियानमा सक्रिय अनुहार मानिन्छन् ।

अन्य प्रदेशबाट निर्विरोध चयन

राष्ट्रिय सहकारी बैंकको संरचनाअनुसार प्रत्येक प्रदेशबाट एक जना सञ्चालक निर्वाचित हुने व्यवस्था छ । यसअघि कोशी, मधेश, गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशबाट प्रतिनिधि निर्विरोध चयन भइसकेका छन् ।

कोशीबाट लक्ष्मीप्रसाद उप्रेती, मधेशबाट मन्दिरा आचार्य, गण्डकीबाट कमलादेवी गिरी, लुम्बिनीबाट विष्णु बराल, कर्णालीबाट कालिबहादुर महतारा र सुदूरपश्चिमबाट मनमोहन विष्ट निर्विरोध निर्वाचित भएका हुन् ।

त्यसैगरी लेखा सुपरिवेक्षण समितिको संयोजकमा तारा गुरुङ तथा सदस्यमा युवराज पोख्रेल र ममता कुमारी साह निर्विरोध चयन भएका छन् ।

अध्यक्ष चयनको ‘गेटवे’ बन्दै बागमती

बैंकको विनियमअनुसार सात प्रदेशबाट कम्तीमा दुई महिलासहित सात जना सञ्चालक निर्वाचित हुने व्यवस्था छ । साथै, एक जना सहकारी विज्ञ र एक जना बैंकिङ विज्ञ मनोनयन गर्ने प्रावधान पनि राखिएको छ ।

निर्वाचित सात सञ्चालकमध्येबाट अध्यक्ष चयन गरिने भएकाले बागमती प्रदेशको निर्वाचनलाई भावी नेतृत्वको ‘गेटवे’ का रूपमा पनि हेरिएको छ । यही कारण, अन्य प्रदेशमा सर्वसम्मत वातावरण बने पनि बागमतीमा भने चुनाव केवल प्रतिनिधि चयनको प्रक्रिया नभई शक्ति सन्तुलनको संकेत बन्न पुगेको छ ।बैंकिङ विज्ञ मनोनयन गर्ने प्रावधान पनि रहेको छ । निर्वाचित सात सञ्चालकमध्येबाट बैंकको अध्यक्ष चयन गरिने व्यवस्था छ ।